دندان نیش نهفته چیست؟ علائم، علت‌ها، عوارض و روش‌های درمان

درمان دندان نیش نهفته برای همه بیماران یکسان نیست. انتخاب روش مناسب به سن بیمار، موقعیت و زاویه دندان، میزان فضای موجود، وضعیت دندان‌های مجاور، سلامت لثه و استخوان و امکان همکاری بیمار در درمان ارتودنسی بستگی دارد این درمان معمولاً توسط دندانپزشک متخصص فک و صورت یا ارتودنسی انجام می شود.

مهم‌ترین گزینه‌های درمانی عبارت‌اند از:

۱. پایش و بررسی دوره‌ای: در برخی بیماران، به‌ویژه هنگامی که دندان نهفته عارضه‌ای ایجاد نکرده و شرایط بالینی اجازه می‌دهد، ممکن است پایش دوره‌ای به‌جای درمان فوری انتخاب شود و دندان نیش نهفته درحال رشد تحت نظر پزشک باشد و سپس نسبت به درمان آن راه حل سنجیده شود.

۲. کشیدن مداخله‌ای دندان نیش شیری: در شرایطی که بیمار کودک است، اگر دندان نیش دائمی در موقعیت نسبتاً مناسبی قرار داشته باشد و هنوز امکان اصلاح مسیر رویش وجود داشته باشد، کشیدن دندان نیش شیری می‌تواند به‌عنوان یک اقدام مداخله‌ای زودهنگام در نظر گرفته شود. شواهد موجود نشان می‌دهند که نتیجه این روش قطعی نیست؛ بنابراین، والدین باید بدانند که حتی پس از کشیدن دندان نیش شیری نیز ممکن است درمان ارتودنسی یا جراحی در مراحل بعدی ضروری باشد

۳. جراحی دندان نیش نهفته همراه با ارتودنسی: در بسیاری از مواردی که دندان نیش نهفته قابلیت هدایت به قوس دندانی را دارد، درمان ترکیبی جراحی و ارتودنسی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این درمان معمولاً شامل دو مرحله اصلی است:

مرحله اول، نمایان‌سازی جراحی دندان نیش : جراح با توجه به موقعیت دندان، دسترسی لازم را از طریق لثه و در صورت نیاز بافت استخوانی فراهم می‌کند. سپس ممکن است یک اتصال یا اتچمنت ارتودنسی به دندان متصل شود تا امکان اعمال نیروی کنترل‌شده برای حرکت آن فراهم شود.

مرحله دوم، هدایت ارتودنتیک دندان: متخصص ارتودنسی با استفاده از دستگاه ارتودنسی و نیروی کنترل‌شده، دندان را به‌تدریج به سمت موقعیت مناسب در قوس دندانی هدایت می‌کند.

دو روش اصلی جراحی دندان نیش نهفته عبارتند از:

جراحی باز دندان نیش نهفته (Open Surgical Exposure) در این روش، دندان پس از جراحی در معرض دید قرار می‌گیرد و بخشی از تاج آن ممکن است در محیط دهان قابل مشاهده باشد. این روش در برخی مواردی که دندان به سطح نزدیک‌تر است، می‌تواند مناسب باشد.

جراحی بسته دندان نیش نهفته (Closed Surgical Exposure) در روش بسته، پس از دسترسی به دندان و اتصال اتچمنت ارتودنسی، بافت روی دندان مجدداً در موقعیت مناسب قرار می‌گیرد. سپس دندان با کمک نیروی ارتودنسی به‌تدریج به سمت موقعیت هدف هدایت می‌شود.

انتخاب روش باز یا بسته به عمق و موقعیت دندان، شرایط بافت نرم و استخوان، طرح درمان ارتودنسی و نظر دندانپزشک متخصص فک و صورت بستگی دارد.

۴.  کشیدن و خارج کردن دندان نیش نهفته به وسیله جراحی: در بعضی شرایط، خارج‌کردن دندان نیش نهفته به‌جای هدایت آن به قوس دندانی بررسی می‌شود؛ برای مثال، هنگامی که دندان به‌شدت جابه‌جا شده باشد، امکان هدایت ارتودنتیک آن محدود باشد یا تغییرات پاتولوژیک و خطر آسیب به دندان‌های مجاور وجود داشته باشد.

تصمیم به خارج‌کردن دندان باید با بررسی دقیق شرایط بیمار و پیامدهای عملکردی و زیبایی آن گرفته شود. در صورت احتمال نیاز به جایگزینی دندان یا تغییر موقعیت دندان‌های مجاور، برنامه‌ریزی ترمیمی و ارتودنتیک نیز اهمیت پیدا می‌کند.

۵. پیوند دندان نیش: در موارد منتخب، ممکن است پیوند دندان نیش به‌عنوان یکی از گزینه‌های درمانی مطرح شود؛ به‌ویژه زمانی که موقعیت دندان به‌شدت نامناسب است یا هدایت ارتودنتیک آن امکان‌پذیر یا قابل قبول نیست.