برای دریافت نوبت و مشاوره تماس بگیرید
دکتر فرزاد نوری
412 بازدید
226 روز پیش
5 دقیقه
عقب بودن فک بالا تأثیر قابل توجهی بر ظاهر و چهره فرد دارد. بهگونهای که در نمای نیمرخ، لبها به سمت عقب و چانه جلوتر از حالت طبیعی قرار میگیرند. این مشکل باعث بههمریختگی نظم دندانها شده و فرآیند جویدن و بلعیدن را برای فرد دشوار میسازد. در ادامه این مقاله به بررسی دقیقتر این مسئله و راههای درمان آن میپردازیم.
عقببودن فک بالا یکی از ناهنجاریهای ساختاری و استخوانی فک به شمار میرود که در آن رشد فک بالا و پایین به طور متوازن و هماهنگ انجام نمیشود. در این حالت، فک بالا نسبت به فک پایین عقبتر قرار میگیرد.
این ناهنجاری زمانی رخ میدهد که رشد فک بالا متوقف شده، در حالی که فک پایین به رشد طبیعی و معمول خود ادامه داده و بزرگتر شده است. عقببودن فک بالا با آندربایت یا جلو بودن فک پایین تفاوت اساسی دارد.
در آندربایت، فک بالا در حالت طبیعی قرار دارد؛ اما فک پایین به طور غیرعادی بزرگ و جلوتر از حد معمول است. در مقابل، در عقببودن فک بالا، رشد فک پایین به شکل طبیعی صورت گرفته، اما فک بالا کوچکتر و عقبتر از موقعیت طبیعی خود باقی میماند.
عقب بودن فک بالا معمولاً به دلایل مختلفی از جمله ژنتیک، عوامل رشدی و محیطی ایجاد میشود. این وضعیت میتواند ناشی از رشد ناکافی فک بالا در مقایسه با فک پایین باشد که ممکن است به دلیل عوامل ژنتیکی و ارثی رخ دهد.
همچنین، مشکلات رشدی در دوران کودکی، مانند عادات نادرست دهانی (مانند مکیدن انگشت) یا استفاده طولانی مدت از پستانک یا شیشه شیر، میتوانند باعث عقب رفتگی فک بالا شوند. در برخی موارد، عوامل محیطی مانند ضربههای فیزیکی نیز ممکن است در این وضعیت مؤثر باشند.
عقب بودن فک بالا میتواند عوارض متعددی به همراه داشته باشد، از جمله:
برخی افراد ممکن است مشکل عقب بودن فک بالا را با جلو بودن فک پایین اشتباه بگیرند و فکر کنند که فک بالا در موقعیت مناسبی قرار دارد و فک پایین جلوتر از حالت طبیعی است. اما این تصور نادرست است و نیاز به بررسی و تشخیص دقیق توسط پزشک متخصص دارد.
پزشکان متخصص با ارزیابی وضعیت کلی فک و دندانهای بیمار میتوانند تعیین کنند که کدام یک از فکهای بالا یا پایین از موقعیت طبیعی خود خارج شده است و بر اساس آن، مناسبترین روش درمانی را برای رفع مشکل انتخاب کنند. بنابراین، انتخاب پزشک متخصص برای تشخیص و درمان این ناهنجاریها بسیار ضروری است.
همانطور که برای درمان جلو زدگی یا اورجت دندان از روشهای مختلف استفاده میشود، درمان عقب رفتگی فک بالا نیز به روشهای متنوعی انجام میشود. پزشک متخصص پس از معاینه بیمار و ارزیابی وضعیت کلی او، مناسبترین روش درمانی را برای رفع این مشکل پیشنهاد میدهد. در ادامه برخی از مهمترین روش های درمان عقب رفتگی فک بالا را توضیح میدهیم.
برای درمان عقب بودن فک بالا بدون نیاز به جراحی، روش ارتودنسی میتواند مؤثر باشد. این روش بهویژه برای کودکان و نوجوانان توصیه میشود. در این روش، برای افزایش اندازه فک بالا از دستگاههای متحرکی که بهطور خاص برای این منظور طراحی شدهاند، استفاده میشود.
این دستگاهها فک بالا را به جلو هدایت میکنند تا در موقعیت صحیح قرار گیرد. پس از رفع مشکل عقب رفتگی فک بالا و تنظیم ناهماهنگی فکها، از بریس و سیمهای مخصوص برای مرتب کردن دندانها استفاده میشود.
روش فیس ماسک که بدون جراحی انجام میشود، روش موثر دیگری برای درمان مشکل عقب بودن فک بالا است. این وسیله بهویژه برای کودکان ۱۱ تا ۱۲ سال که فک آنها هنوز به طور کامل رشد نکرده است، توصیه میشود.
فیس ماسک باید حداقل ۱۴ ساعت در روز بر روی صورت قرار گیرد تا رشد فک بالا را به سمت جلو تحریک کند. به طور دقیقتر، این وسیله بر روی فک بالا قرار میگیرد و به عنوان تکیهگاهی برای کشهای ارتودنسی عمل میکند؛ به این ترتیب، فیس ماسک و کشها بهطور همزمان فک بالا را به جلو هدایت میکنند.
اگر پزشک تشخیص دهد که روشهای غیرجراحی نمیتوانند این عارضه را درمان کنند، جراحی را برای اصلاح عقب رفتگی فک بالا را پیشنهاد خواهد کرد. این درمان معمولاً زمانی توصیه میشود که رشد فک بالا به پایان رسیده و بیمار از دوران بلوغ گذشته باشد.
در این شرایط، با انجام جراحی فک بالا، آن را به سمت جلو حرکت میدهند. پس از عمل جراحی و تنظیم صحیح موقعیت هر دو فک، ممکن است نیاز به ارتودنسی برای مرتب کردن دندانها باشد.
عارضه عقب بودن فک بالا یک مشکل جدی و خطرناک است که میتواند به شدت بر سلامت جسمی و روانی فرد تأثیر بگذارد. این مشکل میتواند به اختلال در وضعیت طبیعی دندانها و ایجاد مال اکلوژن منجر شود.
بنابراین، تشخیص و درمان آن تنها باید توسط یک پزشک متخصص و ماهر انجام گیرد. با این توضیحات، درمانهای خانگی برای عقببودن فک بالا واقعاً وجود ندارد و نباید به تبلیغات دروغین که این روشها را پیشنهاد میکنند، اعتماد کرد. استفاده از چنین روشهایی میتواند وضعیت فک و دندان شما را بدتر کند.
استخوان فک در کودکان هنوز در حال رشد بوده و به استحکام کامل نرسیده است؛ بنابراین، تحریک رشد فک بالا به سمت جلو در این سنین آسانتر است. در این شرایط، روشهای غیرجراحی میتوانند بهترین نتیجه را ارائه دهند.
در واقع، هرچه سن بیمار کمتر باشد، درمان عقب رفتگی فک بالا سریعتر و کمهزینهتر انجام میشود. اما در سنین بالاتر، تنها گزینه جراحی فک خواهد بود. معمولاً سنین ۷ تا ۱۲ سالگی بهترین زمان برای رفع این مشکل محسوب میشود.
با این توضیحات، اگر کودک شما با مشکل عقب رفتگی فک بالا مواجه است، هرچه سریعتر برای تشخیص و شروع درمان به یک پزشک متخصص مراجعه کنید.
در این مقاله به بررسی عارضه عقب بودن فک بالا، علل، نحوه تشخیص و راههای درمان آن پرداختیم. همانطور که گفته شد عقب رفتگی فک بالا میتواند منحر به مشکلات بلعیدن، اختلالات خواب، اختلالات زیبایی و… شود که با روش های متنوعی مانند؛ جراحی، فیس ماسک و ارتودنسی میتوان این مشکل را درمان کرد.
بیان کردیم که تشخیص درست این عارضه مهم ترین مرحله درمان آن بوده که نیازمند پزشکی مجرب و ماهر است. در صورت نیاز به درمان مشکلات دهان و دندان خود باید به کلینیکی مراجعه کنید که از به روز ترین دستگاههای دنیای دنداپزشکی استفاده کند و دارای پزشکان متخصص و ماهری باشد. کلینیک دکتر نوری با داشتن همه این ویژگی ها در کنار شماست تا لبخند شما قشنگتر از دیروز شود.